SAS brengt AI-governance als losse dienst, Erasmus MC testte mee
SAS heeft AI Navigator algemeen beschikbaar gemaakt, een losse SaaS-dienst waarmee organisaties bijhouden welke AI-toepassingen zij gebruiken en of die aan wet- en regelgeving en intern beleid voldoen. Het Erasmus MC in Rotterdam was vroege tester. De eerste zes maanden zijn gratis.
SAS kondigde de beschikbaarheid op 5 oktober 2026 aan. De dienst is verkrijgbaar via de Microsoft Marketplace en werkt in Azure-omgevingen. Het inventariseert AI-use cases, toetst die aan regelgeving en beleid, en geeft één overzicht van de modellen en tools die binnen een organisatie in gebruik zijn.
Dat overzicht is uitdrukkelijk niet beperkt tot eigen modellen. Taalmodellen, AI-agents, opensourcemodellen en modellen van derden vallen er ook onder. Het bericht noemt als voorbeeld een klantchatbot die wordt beheerst via het onderliggende model, zoals Claude of Microsoft Copilot.
Reggie Townsend, VP AI Ethics, Governance and Social Impact bij SAS, stelt in het persbericht: “Trustworthy AI doesn’t happen by accident.” De dienst dekt de hele levensloop, van experiment tot uitfasering.
Erasmus MC als vroege tester
De Nederlandse haak is concreet. Het Erasmus MC, in het bericht aangeduid als het grootste universitair medisch centrum van Nederland, testte AI Navigator in een vroege fase. Het ziekenhuis werkt met SAS en de TU Delft samen in het Responsible Ethical AI in Health Care Lab.
Michel van Genderen, intensivist en internist en associate professor aan de Erasmus Universiteit, is in de aankondiging geciteerd. Dat een academisch ziekenhuis als testomgeving dient, past bij de aard van het product: in de zorg is het aantoonbaar beheersen van AI-toepassingen geen keuze.
SAS levert daarnaast policy packs van zijn partners Protiviti en Asenion, met kant-en-klare vragenlijsten en risicoclassificaties. Dat verlaagt de drempel voor organisaties die zelf geen governanceraamwerk hebben opgezet.
Van modelbeheer naar overzicht van wat er rondzwerft
De productcategorie zelf zegt iets over de fase waarin bedrijven zitten. Twee jaar geleden ging AI-governance over het beheren van eigen modellen. Nu gaat het vooral over de vraag welke AI er in een organisatie al wordt gebruikt, vaak via abonnementen die afdelingen zelf hebben afgesloten.
Daarmee wordt governance eerder een inventarisatievraagstuk dan een technisch vraagstuk. Dat raakt rechtstreeks aan de AI Act, waarin een organisatie moet kunnen aantonen welke systemen zij inzet en in welke risicocategorie die vallen.
Duiding: inventariseren kan ook zonder dit product
Een concrete kans voor Nederlandse en Belgische bedrijven is de aansluiting op de AI Act. Wie onder die regels transparantieverplichtingen krijgt, moet eerst weten welke AI-toepassingen er in gebruik zijn, inclusief de tools die medewerkers zelf hebben aangeschaft. Een periode van zes maanden gratis maakt het mogelijk die inventarisatie te doen zonder meteen een contract aan te gaan. Voor SaaS-leveranciers die aan gereguleerde klanten verkopen, wordt het bovendien steeds vaker gevraagd: klanten willen weten welk model onder een functie zit.
Het risico is dat een governancetool de indruk wekt dat compliance is geregeld. De software legt vast en toetst aan ingevoerd beleid; of dat beleid klopt en of de risicoclassificatie juist is, blijft een beoordeling van mensen. Voor kleinere bedrijven is een bijgehouden overzicht in een spreadsheet vaak al voldoende om dezelfde vraag te beantwoorden. Begin bij de inventarisatie, niet bij het gereedschap. Dit is redactionele duiding.