Rotterdamse onderzoekers introduceren begrip platform-gefaciliteerde criminaliteit
Onderzoekers van de Erasmus Universiteit Rotterdam en De Haagse Hogeschool stellen dat digitale platforms een groeiende rol spelen bij fraude, drugshandel en geweld, en dat termen als cybercrime die rol niet goed dekken. Zij introduceren het begrip platform-gefaciliteerde criminaliteit. Hun aanbevelingen gaan over nauwere samenwerking tussen politie, justitie en techbedrijven.
Het onderzoek werd op 12 oktober 2026 gepubliceerd, in opdracht van het onderzoeksprogramma Politie & Wetenschap en uitgevoerd samen met het NSCR. De onderzoekers combineerden literatuuronderzoek met interviews onder professionals en casestudies in Nederland, Denemarken en het Verenigd Koninkrijk.
De kern van hun argument is dat platforms criminaliteit niet alleen mogelijk maken maar ook opschalen. Platforms worden gebruikt om geldkoeriers te recruteren, drugs te verkopen, fraudeslachtoffers te benaderen en mensen te vinden die geweld uitvoeren.
De fysieke handelingen blijven volgens de onderzoekers offline: het leveren van drugs, het witwassen van geld, het uitvoeren van geweld. Het platform doet het werk eromheen, en dat is precies waarom het begrip cybercrime volgens hen tekortschiet.
Algoritmes brengen gelijkgestemden samen
Twee mechanismen komen expliciet terug. Online conflicten tussen jongeren escaleren naar fysiek geweld, en algoritmes brengen gelijkgestemden bij elkaar terwijl de moderatie volgens de onderzoekers vaak onvoldoende is.
Dat tweede punt raakt rechtstreeks aan het ontwerp van een platform. Een aanbevelingssysteem dat mensen met vergelijkbare interesses samenbrengt, doet dat zonder onderscheid naar welke interesse dat is. Dat is geen fout in het algoritme maar een eigenschap ervan.
De aanbevelingen zijn drieledig: een bredere digitale transformatie binnen de politie, nauwere samenwerking tussen politie, justitie en techbedrijven, en meer nadruk op het verstoren van criminele activiteit op platforms door accounts, netwerken en schadelijke content te verwijderen. Het persbericht noemt geen onderzoekersnamen, rapporttitel of percentages.
Verstoring vraagt iets van de platformexploitant
Die laatste aanbeveling is de reden dat dit onderzoek ook voor Nederlandse ondernemers relevant is. Verstoren betekent dat iemand accounts en netwerken daadwerkelijk verwijdert, en dat is werk dat bij de platformexploitant terechtkomt.
Voor Nederlandse platformbedrijven, marktplaatsen en community-diensten is dat geen abstracte beleidsdiscussie. Het gaat over meldingsprocedures, de snelheid waarmee accounts worden gesloten, en de bereikbaarheid voor opsporingsdiensten.
Duiding: ook kleine platforms vallen hieronder
Een concrete kans, of eerder noodzaak, voor Nederlandse platformbedrijven is om nu te bepalen hoe zij hierop ingericht zijn. Het beeld dat dit over de grote sociale netwerken gaat, is onvolledig: het recruteren van geldkoeriers en het benaderen van fraudeslachtoffers gebeurt ook via verhuurplatforms, klussensites, marktplaatsen en besloten groepen. Een vindbaar meldpunt, een vastgelegde procedure voor het sluiten van accounts en een aanspreekpunt voor opsporingsdiensten zijn goedkoop te regelen en moeilijk te improviseren wanneer het nodig is.
Het risico is dat de beleidsrichting op moderatie en samenwerking met techbedrijven ook verplichtingen gaat meebrengen. Onderzoek in opdracht van Politie & Wetenschap is geen wetgeving, maar het voedt wel de discussie over wat van platformexploitanten mag worden verwacht, naast wat de Digital Services Act al vraagt. Het persbericht bevat verder geen cijfers die de omvang van het probleem kwantificeren. Dit is redactionele duiding.
Meer informatie
Primaire bron: onderzoek van de Erasmus Universiteit en De Haagse Hogeschool