AI-model van Anthropic vindt zwakke plek in mede in Nederland ontworpen encryptie-algoritme
Anthropic maakte op 28 juli bekend dat zijn model Claude Mythos Preview zelfstandig zwakke plekken heeft gevonden in twee cryptografische algoritmen. Een daarvan is HAWK, een kandidaat voor de nieuwe generatie post-quantumhandtekeningen die grotendeels is ontworpen door onderzoekers van het CWI in Amsterdam, de Universiteit Leiden en het van oorsprong Nederlandse chipbedrijf NXP.
Volgens de onderzoekspublicatie van Anthropic verbeterde het model in ongeveer zestig uur de beste bekende aanval op HAWK. De verwachte kosten van een volledige sleutelaanval op de kleinste variant, HAWK-256, daalden daarmee van 264 naar 238 rekenstappen. Dat komt neer op een halvering van de effectieve sleutelsterkte. Daarnaast vond het model een verbeterde aanval op een bewust verzwakte versie van encryptiestandaard AES-128 met zeven in plaats van tien rondes, die volgens Anthropic 200 tot 800 keer sneller is dan de vorige beste methode. Het bedrijf benadrukt dat geen van beide resultaten praktische gevolgen heeft voor systemen die vandaag in gebruik zijn: HAWK is nog niet gestandaardiseerd en volledige AES blijft buiten bereik. De bevindingen zijn via responsible disclosure gedeeld en volgens Anthropic door externe academici gevalideerd.
Nederlands ontwerp in de frontlinie
HAWK is geen willekeurig doelwit. Vijf van de tien ontwerpers werken bij het Centrum Wiskunde en Informatica (CWI) in Amsterdam, onder wie Léo Ducas en Serge Fehr, die beiden ook verbonden zijn aan de Universiteit Leiden. Drie andere teamleden werken bij NXP Semiconductors. Het schema schoof in oktober 2024 door naar de tweede ronde van de NIST-selectie voor post-quantumhandtekeningen, als enige kandidaat in die lichting op basis van roosterwiskunde. Anthropic tekent aan dat het verdubbelen van de sleutellengte de gevonden aanval ondervangt, maar dat HAWK daarmee een deel van zijn aantrekkelijkheid als compacte, snelle kandidaat verliest.
AI-cryptanalyse wordt een serieuze onderzoekslijn
De HAWK-doorbraak kostte Anthropic naar eigen zeggen ongeveer 100.000 dollar aan rekenkosten. Voor de AES-aanval werkte het model drie dagen autonoom en produceerde het rond een miljard tokens; onderzoekers van Anthropic staken vervolgens honderden uren in het valideren van de claim. Het bedrijf ontwikkelt samen met ETH Zürich, Tel Aviv University en de Universiteit van Haifa een benchmark voor dit soort cryptanalyse. Daarmee schuift AI op van hulpmiddel bij het vinden van softwarebugs naar het aanvallen van de wiskunde onder beveiligingsstandaarden zelf.
Duiding: kraker en keurmeester tegelijk
Voor Nederlandse AI- en SaaS-ondernemers is de kans vooral indirect maar concreet: de publieke, harde toetsing van HAWK versterkt het standaardisatieproces waar hun toekomstige encryptie op leunt, en de Nederlandse kennispositie bij CWI, Leiden en NXP staat hiermee internationaal in de schijnwerpers. Wie beveiligingsproducten of audits verkoopt, ziet bovendien een nieuwe dienstencategorie ontstaan: AI-gedreven cryptografische en codeanalyse tegen kosten die ver onder een team specialisten liggen.
Het risico spiegelt de kans. Dezelfde capaciteit komt vroeg of laat beschikbaar voor aanvallers, en algoritmen kunnen sneller verouderen dan migratieplannen aannemen. Bedrijven die nu encryptiekeuzes vastleggen in producten met een lange levensduur, denk aan hardware, zorg- of overheidssoftware, doen er verstandig aan crypto-agility in te bouwen: het vermogen om algoritmen te vervangen zonder herbouw van het product.
Meer informatie
Bron en meer informatie: Anthropic (onderzoek)
Aanvullende bron: HAWK-specificatie en ontwerpteam